Fijne relatie

De Tien Geboden van een fijne relatie

Een liefdesrelatie wordt bij elkaar gehouden door een driekoppig mechanisme. Voldoende tevredenheid/bevrediging, gezamenlijke investeringen en een gebrek aan serieuze alternatieven. Dit stelt de liefdesdriehoek van professor Bram Buunk. Als je allebei tevreden bent met wat jullie afzonderlijk uit de relatie halen, veel met elkaar deelt (en hebt gedeeld), en niet in de war wordt gebracht door aantrekkelijke potentieeltjes, heeft je relatie een grote kans van slagen.
 
Het driekoppig mechanisme wordt geolied door de Tien Geboden voor een goede relatie losjes in je achterhoofd te houden (fanatisme werkt niet). Hang ze boven je bed of zet ze in je telefoon.
 
1. Gij zult niet teveel zeuren 
Tuurlijk, er zijn momenten dat je partner minder zijn best doet, en een kleine klaagzang op zijn tijd kan wat lucht geven, maar hou het beperkt. Motiverender is de ander te laten weten wat je WEL graag zou willen, en je partner te belonen voor goed gedrag. 'Ik zou graag weer eens met je uit eten gaan', i.p.v. 'Leuk zeg, met je collega's ga je wel uit eten, maar mij trakteer je niet eens op een frietje.'
 
2. Gij zult samen leuke dingen doen
Leuke dingen doen en mooie gezamenlijke herinneringen maken, is bandversterkend. Zaak is wel dat het voor allebei leuk en enerverend is. Dat smaakt naar meer. Druk werkende stelletjes kunnen soms zo opgaan in hun eigen ding dat ze vergeten tijd aan elkaar te besteden. En hoewel een vakantie samen goed doet, hebben jullie meer aan regelmatige tussendoortjes.
 
3. Gij zult niet onnodig schuldgevoelens oproepen
Op mindere momenten zullen sommige partners op de schuldgevoelens van hun partner willen inspelen. 'Hoe kun je nu een weekend met je vrienden op pad gaan terwijl ik het zo moeilijk heb op mijn werk?' Een 'goede' partner heeft een reservoir voor schuldgevoel, maar let op: misbruik het en het raakt op.
 
4. Gij zult slim leren communiceren en vragen stellen
Kleine misverstanden tussen partners en wederzijdse onwetendheid kunnen soms voor onnoemelijke schade zorgen. Vaak ontstaat het uit luiheid of angst de ander te kwetsen of te confronteren. Natuurlijk, je hebt recht op een geheimpje, maar een onschuldige crush op je collega kan een groot ding worden als je er verdacht mee omgaat. En als je te laat komt of de afwas niet kunt doen? Als je het voortijdig laat weten, voorkomt het ruzie. Door elkaar verder niet als vanzelfsprekend te zien en regelmatig te checken wat er in je partner omgaat (dat doe je overigens door vragen te stellen!) blijven jullie in tune met elkaar.
 
5. Gij zult uzelf onderhouden
Sommige mensen denken nog steeds dat officiële verkering echte rechten met zich meebrengt. Zoals het recht om jezelf te verwaarlozen en toch seks te krijgen. Iemand moet je toch nemen zoals je bent? Ook als je slechts een keer per maand de douche betreedt?!
 
6. Gij zult enig respect opbrengen voor uw partners onhebbelijkheden
Grote kans dat je partner hobby's heeft of mensen kent waar jij een zuur gezicht van krijgt. En misschien heb je geen zin daar veel moeite voor te doen. Probeer toch een minimaal begrip op te brengen dat deze zaken belangrijk zijn voor je partner. Andersom kun jij dat ook gebruiken (als je bijvoorbeeld weer eens je saxofoon uit de kast haalt).
 
7. Gij zult flexibel omgaan met jaloezie
Jaloezie is goed. Het is een magnetische kracht die jou alert houdt en maakt dat je bij je partner blijft. Jaloezie is ook vervelend, maar probeer de ander er niet mee te overbelasten als er geen reden is om aan te nemen dat je partner dingen doet die het daglicht niet verdragen. Jouw onzekerheid los je niet op door constant bij de ander om bevestiging te vragen.
 
8. Gij zult verantwoordelijkheid nemen en compromissen maken
Als je samen bent, dan denk je soms voor twee. Jouw acties en onverschilligheid hebben effect op de ander. Als jij van rommel houdt, betekent dat niet dat je niet mee hoeft te doen aan het huishouden. Datzelfde geldt voor vreemdgaan, drinken, schelden, familiebezoek. Je partner heeft hierin waarschijnlijk andere behoeften – en dat is prima – en jullie zullen hierin een aanvaardbare balans moeten vinden. Compromissen horen bij een prettig samenzijn.
 
9. Gij zult elkaar privacy en onafhankelijkheid gunnen
Sommige mensen zijn er nogal trots op dat ze hun partner door en door kennen. 'Wij hebben geen geheimen voor elkaar.' Bedenk: dit is een illusie. En gelukkig maar, je partner had anders net zo goed een levenloze pop kunnen zijn. Je kunt niet alles met elkaar delen en je hebt geen recht op volledige controle over je partners gevoelsleven. Natuurlijk heeft je partner, net als jij, wel eens seksuele of romantische gedachten over een ander. En als jullie die nooit zouden hebben dan zou er ook weinig overblijven van jullie samenzijn. Je hoeft niet alles van elkaar te weten, zolang het jullie relatie niet direct 'in gevaar' brengt.
 
10. Gij zult elkaar accepteren in voor- en tegenspoed
De mindere momenten horen bij het leven en maken de mooie momenten mooier. Elke partner kan op een bepaald moment ziek, misselijk, onaantrekkelijk en vervelend zijn. Als je voor elkaar gekozen hebt dan heb je er, tot op zekere hoogte, de plicht om er iets van te blijven maken. Je hoeft geen masochist te zijn, maar het is het proberen waard. Een volgende partner komt ook met schaduwkanten.
 
 
Onderhandelen en ruziemaken voor partners
Ik heb veel stellen met relatieproblemen gezien. Hoe divers de mensen ook waren, de kern van de problemen is zonder uitzondering dat een van beide tortelduiven vindt: 'Jij geeft me iets niet of te weinig.' Aandacht, steun, vertrouwen, intimiteit, seks, de autosleutels …
 
Soms is het onwil en onverschilligheid van een partner, vaker spelen er andere dingen. De partner ziet het anders, verwacht andere dingen van een relatie of weet eenvoudigweg niet hoe hij z'n lief tevreden kan stellen. In relatietherapie komen vaak stelletjes die slechts nog op klagende, verwijtende toon tegen elkaar praten. 'Jij doet toch nooit de afwas, daarom doe ik het maar.' 'Ik kan me niet eens herinneren wanneer jij eens je best voor me deed ...' Het gevolg daarvan is dat de andere partner ook in verwijtende termen gaat communiceren: 'Als ik het doe is het toch nooit goed. Ik probeer het maar niet eens meer.'
 
Dit is het begin van een vicieuze cirkel. Gevolg: twee teleurgestelde partners die tevergeefs wachten tot hun partner de eerste stap zet om weer tot elkaar te komen.
 
Hoe je het ook wendt of keert, welke religie of spirituele stroming je ook aanhangt, in de partnerliefde zijn het vooral concrete boekhoudkundige principes die heersen. Als jij de afwas hebt gedaan, is het wel zo leuk als je partner koffie zet. Heb jij de kinderen weggebracht? Wel zo handig als partnerlief ze ophaalt zodat jij nog even kan sporten met je vriendin …
 
Deze liefdeseconomie betekent geenszins dat alles één op één verrekenend moet worden. Soms is het nodig dat de één wat meer steunend optreedt, omdat de partner in een moeilijke periode zit. Zeurende rugpijn, Ajax heeft weer eens een slecht seizoen, Sex in the city is niet meer, de baas zorgt voor overwerk, bedenk het maar. Over de gehele lijn echter ontstaat er pas een harmonieuze relatie als beide partners voelen dat er genoeg terugkomt voor wat ze in hun partner investeren.
 
Onderhandelingsprincipes voor partners
Als je merkt dat je nog maar erg weinig voor elkaar overhebt, doe je er goed aan om onderstaande communicatieprincipes boven je bed te hangen. Om allebei aan je trekken te komen zonder dat ten koste van elkaar te laten gaan, zijn er een aantal ongeschreven regels die de onderhandelingen in een relatie leuker en een stuk succesvoller kunnen maken.
 
Uit je vraag als een wens en niet als verwijtende klacht
Een echte vraag maakt het voor de ander veel aantrekkelijker leuk te reageren.
Don’t: ‘Je doet veel leukere dingen met je vrienden!' of ‘Moet het altijd zo’n zooi zijn als ik even weg ben.’
Do: ‘Vind je het leuk om vrijdag samen naar het strand te gaan?’ of ‘Ik heb het vandaag druk, zou jij alsjeblieft de afwas kunnen doen?’
 
Luisteren en laten luisteren
Door elkaar niet steeds in de rede te vallen wordt het gemakkelijker op een gestructureerde manier te praten. Bovendien geef je de ander het gevoel dat je hem of haar serieus neemt, waardoor de kans groter is dat deze hetzelfde doet.
 
Stel geen vragen die eigenlijk beschuldigingen zijn
Don’t: ‘Vind je het normaal mij met deze afwas te laten zitten?’
Do: ‘Doe jij dan morgen de afwas?’
 
Wees concreet en houd het kort en relevant
Misverstanden en ergernissen ontstaan vaak door een vage of breedsprakige manier van praten. Een lang verhaal over zaken die er maar indirect mee te maken hebben, maakt dat de ander niet goed weet wat er nou verwacht wordt.
Don’t: ‘Nou ja, misschien dat het wel leuk zou zijn als het huis morgen geschilderd zou zijn, want ik was laatst bij Ria en dat zag er zo leuk uit en toen was ik bij de Praxis en dacht … bla bla. ’
Do: ‘Ik weet dat het niet echt nodig is, maar ik heb gisteren verf gekocht en zou heel blij worden als je me morgen kan helpen met schilderen. Wat denk je ervan?’
 
Vermijd de omdraaitruc
Wat voor jou geldt hoeft niet voor de ander te gelden. Een veelgebruikte truc is zaken om te draaien a la: ‘Jij mag van mij toch ook altijd een avondje doorzakken zonder het te laten weten.’ Dat is niet relevant.
Liever: ‘Sorry schat, de borrel liep wat uit, volgende keer zal ik bellen als ik later kom.’
 
Spreek voor jezelf
Vermom je wensen niet door te doen alsof ze van een ander zijn. Dat lokt onnodig een discussie uit waar niemand wat aan heeft.
Don’t: ‘Het is voor je eigen bestwil om minder te drinken. Mijn moeder zei laatst ook dat je er slecht uitzag.’
Do: ‘Ik zou graag willen dat je iets minder drinkt als we samen uit zijn. Ik vind je dan echt vervelend doen en die humeurige katers van jou geven mij ook hoofdpijn.’
 
Lees geen gedachten, vraag het gewoon
Veel mensen denken onterecht dat ze precies weten wat de ander denkt. Zelfs al heb je het vaak goed en ben je gezegend met mensenkennis en intuïtie, het zorgt niet voor een goede sfeer.
Don’t: ‘Ben je weer chagrijnig, dat wordt een leuke avond dan!’
Do: ‘Je kijkt niet echt vrolijk. Hoe was het op je werk vandaag?’
 
In het verlengde hiervan: sommige mensen doen mopperend klusjes waarvan ze vinden dat hun partner dat ook kan doen. Zonder het hun partner te vragen doen ze het zelf omdat ‘vragen al bijna net zoveel moeite is als zelf doen’. Of gevaarlijker: ‘Ik vraag het maar niet, want hij zou het gewoon uit zichzelf moeten doen.’
 
Misbruik het verleden niet
Het is heel logisch met oude koeien te smijten als je iets niet vertrouwt omdat het eerder al misging. Het gevaar lonkt echter dat je al snel ruzie krijgt over iets wat helemaal niet meer aan de orde is. Daarom:
Don’t: ‘Ja, net als vorig jaar zeker. Toen zei je ook dat je het zou doen, maar op het laatste moment ging je windsurfen.’
Do: ‘Oké, fijn dat je het wilt doen, kan ik er echt van op aan, ook als er plotseling een lekker surfwindje staat?’
 
Vermijd etiketten en woorden als ‘altijd’, ‘niets’ en ‘nooit’
Etiketten saboteren de mogelijkheid van je partner om positief te reageren en te veranderen. Ze werken als een een zelfvervullende profetie.
Don’t: ‘Jij bent aartslui, net als je vader, ik ga zelf wel weer. Aan jou heb ik niets.’
Do: ‘ Ik baal ervan dat dat je je niet aan de afspraak hebt gehouden! Wat doen we nu?’
 
Het spijt me …
Het oppotten van heftige emoties is allesbehalve gezond. Behoed jezelf hier voor en bedenk dat het sluiten van een compromis uiteindelijk beter is voor de vriendschap dan alleen maar gelijk willen krijgen. Waar er één wint, verliezen er twee! Voel je daarom niet te groot om je excuses aan te bieden. Het is eerder een kracht dan een zwaktebod. Als jullie ruzies vaker escaleren, spreek dan van tevoren af dat een van jullie zich zich terugtrekt voor een adempauze of time-out. Dat helpt echt!